سایزبزرگ

چگونگی پیدایش لباس

 

ایرانیان از بیش از 10 هزار سال پیش دارای تمدن بوده اند. از این رو، ریشه ی بسیاری از دستاوردهای بشر را در این تمدن می توان یافت. برای مثال، نخستین ابزار ریسندگی و بافندگی در غار كمربند، نزدیك بهشهر، یافت شده است كه به 7 هزار سال پیش از میلاد مسیح بازمی گردد. به علاوه، در قدیمی ترین بخش های شهر باستانی شوش، كه در خوزستان قرار دارد، سوزن های سوراخ دار پیدا شده است.

این دستاوردهای و نوآوری های دیگری كه در دوران های بعدی رخ داد، صنعت پارچه و پوشاك ایران را پیشتاز و سرآمد جهانیان كرد. جالب است بدانید اسكندر مقدونی، با آن كه به ایران حمله و آن را اشغال كرده بود، لباس ایرانی می پوشید. در این جا به برخی از نوآوری های ایرانیان در زمینه ی پوشاك و پارچه اشاره می شود.

 

كت و شلوار

ایرانیان نخستین مردمانی بودند كه كت آستین دار و شلوار می پوشیدند. مردمان تمدن های دیگر، بابلی ها، آشوری ها، یونانی ها و رومی ها، شلوار نمی پوشیدند و حتی یونانی ها ایرانیان را به خاطر شلوارهای رنگی شان مسخره می كردند. ایرانیان حتی نوعی شلوار ویژه ی سواركاری نیز داشتند كه تنگ و چسبان بود و اغلب از چرم ساخته می شد.

شلوار در اصل شروال خوانده می شد. عرب ها آن را سروال نامیدند و جمع آن را سراویل می گویند. در تركی و كردی نیز شروال گفته می شود. مجارهای آن را شلواری (Schalwary) می گویند. به زبان لاتین، سارابارا (Sarabara) گفته می شد. واژه ی انگلیسی Pajama (پاجاما) از واژه ی پای جامه ساخته شده است كه از واژه های فارسی كهن است.

پوشش زنان

ایرانیان از دیرباز به پاكدامنی اهمیت می دادند و زنان ایرانی پوشیده با چادر یا پوشش های دیگری كه بخش هایی از موها را می پوشاند و تنه را در بر می گرفت، در میان مردان ظاهر می شدند. در یك مهر سنگی استوانه ای كه از دوره ی هخامنشی برجای مانده و اكنون در موزه ی لوور فرانسه نگهداری می شود، شاهزاده ی ایرانی و ندیمه هایش دیده می شود كه شاهزاده چادر و ندیمه ها سرپوش دارند. در طرحی كه روی سنگی در ارگیلی تركیه نقش بسته است، زن ایرانی باپوشش چادر و سوار بر اسب دیده می شود. حتی سرپوش های پارچه ای دوره ی هخامنشی از زیر برف های منطقه ی پازریك روسیه پیدا شده است. (یادآوری می شود، سرزمین هایی كه نام بردیم، بخشی از امپراطوری پهناور پارس ها بودند.)

 

گلدوزی

نقش زدن بر پارچه و لباس از دیرباز در ایران مرسوم بود. در تابوت سنگی اسكندر كه در موزه ی استامبول نگهداری می شود، ایرانیان شلوارهایی با پارچه های زیبا پوشیده اند كه طرح دار و گاهی نقش هایی از گل ها دارند. گل دوزی در دوره ی صفویه به شكوفایی رسید به نحوی كه هنرمندان روم شرقی (امپراتوری بیزانس) طرح های ایرانی را بر لباس های فاخر نقش می زدند. حتی ریشه ی عنصرهای اصلی گلدوزی امروزی نیز به ایران بازمی گردد كه از راه كشورهای ساحل دریای مدیترانه به ایتالیا و اسپانیا رفته و بعدها در سرزمین های دیگر مورد توجه قرار گرفته است.

 

ابریشم ایرانی

بافتن پارچه از ایران آغاز شده و تا دروه ی صفوی از مهم ترین فرآورده های صادراتی ایرانیان بوده است. با آن كه بافت ابریشم به چینی ها بازمی گردد، ابریشم ایرانی در دوره ی ساسانیان به چنان كیفیت و ظرافتی رسیده بود كه چینی ها نیز از ایران پارچه ی ابریشمی وارد می كردند. برخی از پارچه های ایرانی كه ویژه ی اسقف ها تهیه شده، هنوز در گنجینه های كلیساهای اروپا نگهداری می شود.

ردپای شكوه صنعت پارچه بافی را در واژه های ایرانی كه به زبان های مختلف راه یافته است، می توان پیدا كرد.

 

com.سایزبزرگ.www